عباس علمداری/ فیلم سینمایی «کوچ» را میتوان یکی از آثار قابل توجه این دوره از «جشنواره فیلم فجر» دانست؛ اثری پرتره و در گونه «سینمای استراتژیک» که با ساختاری روایتمحور اقدام به بازنمایی سالهای کودکی، نوجوانی و جوانی یکی از شناخته شدهترین قهرمانان و اساطیر قرن اخیر ایران مینماید و در سطحی فراتر از یک بازگویی خطیِ زندگینامه حرکت میکند و میکوشد ریشههای شکلگیری شخصیت قهرمان خود را در بستر خانواده، زیست اجتماعی و تجربههای نسلی جستوجو کند. اثری که تمرکز اصلی آن بر پیوند میان نسلها و فرآیند تدریجی رشد و تکامل انسان است؛ مسیری که نه به عنوان یک قهرمانسازی صرف، بلکه به مثابه شکلگیری یک هویت انسانی روایت میشود. البته در این میان «کوچ» اثر بیاشکال و ایرادی نیست و هم از لحاظ فرم سینمایی و هم از جهت محتوا دارای خللها و نواقصی میباشد. نواقصی که همچون کتک کاری «قاسم سلیمانی» در دفاع از «شاه» و عدم نمایش سیر تحولی او تا رسیدن به باورمندی و رسیدن به «امام خمینی» و ... در جای جای این اثر قابل ذکر بوده و در عین حال با استفاده از نظرات کارشناسی خبرگان امر، از قابلیت برطرف شدن در نسخه نهایی برخوردار میباشد.
«کوچ» از منظر بصری متکی بر قاببندیهای چشمنواز و تصاویر خوشساخت است و تلاش میکند از ظرفیت تصویر برای پیشبرد روایت بهره ببرد. با این حال، فیلمنامه در مهمترین مؤلفه خود یعنی شخصیتپردازی با ضعف جدی روبهروست و همین امر سبب میشود تا «کوچ» در بخش قابل توجهی از روایت سینمایی خود، از ساختن کاراکترهایی زنده و باورپذیر باز بماند و حتی شخصیت محوری «قاسم» نیز بهدرستی شکل نگیرد و عمق دراماتیک لازم را پیدا نکند. پس اگر چه «کوچ» از منظر دراماتیک بر خلق یک روایت انسانی و چندلایه تکیه دارد، اما در دستیابی به تأثیر عاطفی ماندگار چندان موفق عمل نمیکند و هیچگاه به نقطهای نمیرسد که بتواند تاثیر جدی و پایدار در مخاطب ایجاد کند و این همه در حالی است که فیلم سینمایی «کوچ» در «فصل نوجوانی» خود، چه در سطح نگارش و چه در اجرا، نشانههایی از انسجام بیشتری برخوردار شده و روایتاش تا حدی جان میگیرد. اما این بهبود مقطعی هم نمیتواند بر کلیت اثر سایه بیندازد و مهمتر از آن، در تبیین وجوه پیچیده و چندلایه شخصیت حقیقی «حاج قاسم سلیمانی» ناتوان میماند. پس همانگونه که «کوچ» به عنوان نسخه سینمایی شده از فیلم کوتاه «سیزده سالگی» توانست بسیاری از ایرادات خود را برطرف سازد؛ حالا باید منتظر نسخه مطول و آماده نمایش سریالی «کوچ» برای ارزیابی دقیق از کیفیت روایتگری این اثر باقی ماند و دید که آیا سریال «کوچ» میتواند از حیث دراماتیک و شخصیتپردازی به ظرفیت کامل خود دست پیدا کند و از سطح بازنمایی صرف و روایتگری مقاطعی از زندگی کاراکتر خود فاصله بگیرد و به یک پرتره نافذ و شخصیتمحور تبدیل شود.
شایان ذکر است که فیلم سینمایی «کوچ» به کارگردانی «محمد اسفندیاری» و تهیهکنندگی «مهدی مطهر» نخستین اثری بود که در روز سهشنبه ۱۴ بهمن، به عنوان چهارمین روز از برگزاری «چهل و سومین جشنواره ملی فیلم فجر» به نمایش گذاشته شد. اثری به نویسندگی مشترک خود «محمد اسفندیاری» با «مهدی مطهر « که در «بخش مسابقه سینمای ایران» حضور یافته و نادرفلاح، علیمحمد رادمنش، محمدرضا مسعودی، ندا حسینی، علی نفیسی، یدالله شادمانی، مسعود رحیمپور، حسین شریفی، زهرا مرادی، حدیث اسماعیلی، ابوالفضل نگینی و امیررضا سلیمانی ترکیب بازیگران آن را تشکیل میدهند.
همچنین سایر عوامل فیلم سینمایی «کوچ» عبارتند از: مجری طرح: محمدهادی حیدری -مان فیلم، مدیر فیلمبرداری: داوود رحمانی، تدوینگر: محمدحسین حیدری، طراح صحنه: پیمان محمدی، طراح لباس: مجید لیلاجی، چهرهپرداز: سودابه خسروی، صدابردار: علی علوی، صداگذار: آرش قاسمی، جلوههای ویژه میدانی: مرتضی رمضانی، جلوههای ویژه بصری: محمد کشاورز، عکاس: پارسا کریمی، اصلاحرنگ: یحیی محمدعلی، تبلیغات: علی سلمانزاده، حامد اشعری، مدیر روابط عمومی: الهام عرشیزاده.
ارسال نظر